Jeoloji Mühendisleri Odası Güney Marmara Şube Başkanı Mehmet Yıldız, kuraklık döneminin ardından yağışlı sürece girilmesiyle Bursa’da sel, taşkın ve heyelan risklerine karşı hazırlıklı olunması gerektiğini söyledi. Yıldız, risk haritalarının tamamlanması ve dere yataklarındaki yapılaşmanın önlenmesi çağrısında bulundu.
Jeoloji Mühendisleri Odası Güney Marmara Şube Başkanı Mehmet Yıldız, Bursa’da önümüzdeki dönemde yaşanabilecek sel, taşkın ve heyelan risklerine karşı uyarılarda bulundu. Küresel iklim değişikliğinin etkisiyle yağış rejimlerinde meydana gelen değişimlere dikkat çeken Yıldız, özellikle olağan dışı yağışların görüldüğü dönemlerde hızlı ve bilimsel temelli önlemler alınması gerektiğini belirtti.
Doğa olaylarının tek başına afet olarak değerlendirilmemesi gerektiğini ifade eden Yıldız, deprem, sel, heyelan ve benzeri olayların can ve mal kaybına yol açması durumunda afete dönüştüğünü söyledi.
“Doğal afet diye bir kavram yoktur, doğa olaylarının afete dönüşmesi vardır” diyen Yıldız, risklerin önceden belirlenmesi ve toplumun bilinçlendirilmesiyle afetlerin önlenebileceğini veya zararlarının azaltılabileceğini vurguladı.
“Yağışlı döneme giriyoruz”
Son günlerde kamuoyunda sıkça dile getirilen “Kuraklık zirve yaptı” söylemlerine de değinen Yıldız, mevsimsel döngü nedeniyle kurak dönemin ardından yağışlı sürecin başlamasının beklendiğini söyledi.
Küresel ısınmanın iklim koşullarında değişikliğe neden olduğunu belirten Yıldız, atmosferde artan su buharı nedeniyle olağan dışı yağışların görülme ihtimaline dikkat çekti. Bu durumun sel, taşkın ve heyelan riskini artırabileceğini ifade eden Yıldız, Bursa’da özellikle riskli bölgelerde hazırlıkların şimdiden tamamlanması gerektiğini kaydetti.
Sel ve taşkın arasındaki farka dikkat çekti
Selin yalnızca bir su baskını olmadığını belirten Yıldız, yamaçlardan derelere ulaşan toprak, kum, çakıl, taş ve kaya parçalarının da yüksek sularla taşınarak ciddi risk oluşturduğunu ifade etti.
Taşkının ise akarsu, yoğun yağış veya diğer nedenlerle oluşan büyük su kütlelerinin toprağı geçici olarak su altında bırakması olduğunu belirten Yıldız, taşkınların özellikle vadi tabanlarında ve aşağı havzalarda meydana geldiğini söyledi.
“Heyelan ve kaya devrilmeleri de göz ardı edilmemeli”
Yağışların başlamasıyla birlikte yalnızca sel ve taşkınların değil, heyelan ve kaya devrilmelerinin de takip edilmesi gerektiğini belirten Yıldız, vatandaşların can ve mal güvenliğinin sağlanması için riskli bölgelerde gerekli önlemlerin alınmasını istedi.
Yıldız, olağan dışı yağışların yaşandığı dönemlerde tüm olasılıkların değerlendirilerek hızlı şekilde aksiyon alınması gerektiğini ifade etti.
Dere yataklarında yapılaşma uyarısı
Bölgesel heyelan ve sel haritalarının sağlıklı biçimde tamamlanması gerektiğini belirten Yıldız, bu haritaların yerleşim ve altyapı kararlarında temel veri olarak kullanılması çağrısında bulundu.
Dere yataklarındaki yapılaşmanın engellenmesi gerektiğini vurgulayan Yıldız, vadiler boyunca sel, taşkın, küçük heyelan ve akma riski taşıyan konut ve alanların tespit edilerek gerekli önlemlerin alınmasını istedi.
Dere yataklarından bilinçsiz ve kontrolsüz şekilde malzeme alınmasının da taşkın riskini artırabileceğini belirten Yıldız, dere yataklarının daraltılmasından vazgeçilmesi ve kuru dere yatakları da dahil olmak üzere bölgede gerekli ıslah çalışmalarının başlatılması gerektiğini söyledi.
“Riskli bölgelere meteoroloji istasyonları kurulmalı”
Son dönemde meydana gelen sel ve taşkınlara neden olan yağışların karakteri ve miktarına ilişkin sağlıklı verilerin elde edilmesinin önemine dikkat çeken Yıldız, riskli bölgelerde standartlara uygun meteoroloji istasyonlarının acilen kurulmasını önerdi.
Yıldız ayrıca büyükşehir ve ilçe belediyelerinde oluşturulan veya oluşturulacak afet birimlerinin liyakatli kadrolarla çalışmalar yürütmesi gerektiğini belirtti.
Bursa için ortak çalışma çağrısı
Bursa’nın 1/100 bin ölçekli Çevre Düzeni Planı çalışmalarında jeolojik ve jeoteknik özelliklerin temel veri olarak değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Yıldız, kentin afet risklerinin azaltılması için kurumlar arası işbirliği çağrısında bulundu.
Yıldız, Bursa Valiliği, yerel yönetimler, AFAD, DSİ ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı başta olmak üzere ilgili kurumların akademik meslek odalarının desteğiyle Bursa’nın heyelan, taşkın ve su baskını risklerine ilişkin duyarlılık, tehlike ve risk haritalarını hazırlaması gerektiğini söyledi.
Hazırlanacak çalışmaların kamuoyuyla paylaşılmasının önemine de değinen Yıldız, vatandaşların farklı afet senaryolarına karşı bilinçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.